Welkom bij de Small Planted Tank

The best source for aquascaping
CO2 afstellen met behulp van een pH profiel en het bepalen/ afstellen van de CO2 via een pH drop

Ik neem aan dat je jezelf al redelijk hebt ingelezen en je dat weet wat voor spullen je nodig hebt en hoe je het technisch moet aansluiten. Dan komt het moeilijkste gedeelte: het afstellen, en dat is iets waar erg veel mensen mee de mist in gaan.
Er zit een heel technisch, natuurkundig verhaal achter hoe CO2 oplost en hoe de pH word beïnvloed, over de calciumcarbonaat, calciumbicarbonaat en de oplosbaarheid daarvan. Maar dat is allemaal misschien wel erg interessant om te vermelden maar de gemiddelde scaper doet er niets mee, kan er niets mee en interesseert zich simpelweg niet voor zulke informatie.
Het enige wat ie wil weten is de basis en hoe hij de gewenste ppm in de bak krijgt. Dus bij deze;

De meeste aquascapers houden een CO2 niveau in hun bak van 30 ppm en een KH van 4 tot 6. Dit getal is de meest gebruikte streefwaarde. Dus de vraag is altijd, en zeker bij de leek: hoeveel CO2 moet ik gaan toevoegen, hoe zorg ik dat ik de waarde stabiel houdt en hoe controleer ik deze waarde?
Maak een pH profiel:
Je stelt het aantal bellen in via het regelventiel op je CO2 fles en controleert dit mbv een bellenteller.
De hoeveel bellen waarmee je kunt beginnen is verschillend, maar voor een 50 literbak zou je kunnen beginnen met 50 bellen minuut (BPM)
Wat de tellen van de bellen betreft: niet alle bellentellers zijn hetzelfde en daardoor zijn dus ook de grootte van de bubbels verschillend. De bellen die je telt zijn dus alleen van toepassing op jouw bak.
Als je Ph niet voldoende daalt bij 2bps  probeer dan 3bps. Maar vergelijk het dus niet met andere mensen. Ook niet als ze dezelfde bellenteller gebruiken.
Als dit is afgesteld kunnen we gaan 'fine-tunen'. Daar heb je 3 dingen voor nodig: een pH pen, een meting van de hardheid van je water en een pH-KH referentietabel waarin je de CO2 kunt opzoeken.

Het doel van de meting is dat we gaan zorgen dat de pH op het juiste niveau zit als het licht aangaat.
Als we in deze 'aanloop' periode zien dat de pH met 1 punt is gezakt en stabiel blijft dan doen we het goed. Als we deze pH drop binnen een paar uur kunnen bewerkstelligen betekend het dat we genoeg CO2 toevoegen om de CO2 gedurende de dag op hetzelfde niveau houden. Als na bijvoorbeeld 4 uur blijkt dat de pH verder is gezakt betekend dit dat we teveel toevoegen. Dit kunnen we bijstellen dmv het aantal bellen per minuut te verminderen of door meer oppervlakte rimpeling.

Je gaat een gehele dag lang de pH waarden registreren: van het moment van CO2 doseren tot aan het moment dat de verlichting uitslaat, het liefst elk uur. Dat is echt de beste manier om te bepalen hoe effectief uw CO2-strategie is en of deze efficiënt genoeg is.
Een dropchecker is te langzaam om je onmiddellijke informatie hierover te geven en deze moet je niet gaan gebruiken om je CO2 af te stellen. Deze gebruik je alleen om in 1 oogopslag aan de kleur te kunnen zien of de CO2 waarde afwijkt.

We moeten wel een aantal zaken perfect op orde hebben:
- de KH is stabiel en gemiddeld het liefst 4 of 5. Het is geen vereiste maar wel een pré
- de positie/ lokatie van de diffuser moet goed zijn. (voor een inline diffuser is dit niet relevant)
- de injectiesnelheid (bellen per minuut) moet constant zijn
- het vermogen van de diffuser moet geschikt zijn voor je bak
- de diffuser moet schoon zijn  (Deze zou je eigenlijk elke 2 weken moeten reinigen met een bleekoplossing!)
- een schoon wateroppervlak: gebruik als de ruimte het toelaat een skimmer
- allerbelangrijkste: de stroming/ distributie moet 100% optimaal zijn om de CO2 door de hele bak te krijgen!
- tot slot: goede oppervlakte rimpeling. Dit ga ik in een apart hoofdstuk uitgebreid behandelen.
Een 1 punt pH drop houd in:
als je CO2 gaat toevoegen en je meet dat de pH 1 punt is gezakt dan heb je 30ppm CO2 in het water.
De gemeten en genoteerde waardes in de grafiek hier linksonder zijn helaas niet goed...
Omdat in 3 uur tijd (11.00 tot 14.00 uur) de pH slechts gezakt is met 0.4 punten. In die 3 uur moet de pH juist 1 volle punt zijn gezakt; dat is het doel. Je ziet dat pas om 17.00 uur de pH op 6.0 stond. Dat betekend dat er tot die tijd te weinig CO2 in de bak heeft gezeten!
Een duidelijk signaal is als u pas aan het einde van de dag de planten ziet assimileren, of aan het eind van de dag ziet dat de dropchecker groen is: dan doet u iets niet goed.

Pas uw injectiesnelheid zo aan dat u een daling van 1 pH bereikt, van het moment dat de Co2 injectie begint tot aan het tijdstip dat je lichten aangaan. Dat moet gebeuren in een tijdsbestek van gemiddeld 2 uur.
In deze tijdsperiode word het duidelijk hoeveel CO2 er wordt opgelost, omdat hoe meer CO2 wordt opgelost, hoe meer de pH wordt verlaagd.
11:00 (start Co2 ) Ph was 7.0
12:00 pH 6.9
13:00 pH 6.8
14:00 (start licht) Ph was 6.6
15:00 Ph 6.4
16:00 Ph 6.2
17:00 Ph 6.0
18:00 Ph 6.0 (Co2 stop)
19:00 Ph 6.2
20:00 Ph 6.6 (Licht uit)

11:00 (start Co2) Ph 7.0
12:00 Ph 6.4
13:00 Ph 6.0
14:00 (licht aan) Ph 6.0
15:00 Ph 6.0
16:00 Ph 6.0
17:00 Ph 6.0
18:00 (Co2 uit) Ph 6.0
19:00 Ph 6.0
20:00 (licht uit) Ph 6.4

Het 2e voorbeeld hier rechtsboven is het schema wat je dient na te streven. Controleer dit schema dan ook regelmatig. Sommige bakken hebben 1 uur nodig om de '1 pH-drop' te krijgen. Andere bakken hebben 3 uur nodig om die '1 pH-drop' te krijgen. Dat heeft alles te maken met de grote van de bak, de snelheid waarmee de CO2 word toegevoegt, de oppervlakte rimpeling en de hardheid van het water.


Hoe harder het water hoe meer tijd je nodig gaat hebben om om het gewenste niveau CO2 te zitten. Daarom is gedeeltelijke osmosewater erg populair. Als u binnen een tijdsbestek van gemiddeld 2 uur niet de pH drop kan verkrijgen moet je dus meer CO2 gaan toevoegen.

Goed, als je dan de pH drop hebt kunnen realiseren is het de bedoelling om de CO2 tot het einde van de assimilatie periode op hetzelfde niveau te houden. En dat doe je dus weer met de juiste oppervlakte rimpeling om het teveel aan CO2 te ontgassen.

Het is het beste om de oppervlakte agitatie rustig te houden; gewoon een kleine rimpeling op het wateroppervlak. Het moet geen golfslagbad worden. Ik raad geen lucht- of bruissteentje aan om dit te bewerkstelligen. Gebruik hiervoor de uitstroom van de filter, lilypipe of spraybar.

Als je teveel oppervlakte agitatie veroorzaakt, gaje de CO2 op dezelfde manier ontgassen als wanneer je een fles cola zou gaan schudden. De CO2 komt daardoor snel uit de opgeloste vorm en zal zeer snel de bak verlaten. Wees bewust dat van alle CO2 die u toevoegt er 80 tot 90% direct uit het water verdwijnt! Daarbij maakt het bijna niets uit op welke manier de CO2 technisch word toegevoegd. Het is ook een misverstand om te denken dat als je CO2 goed is opgelost dat het dan langer in je bak blijft. CO2 is een gas en dat wil zo snel mogelijk je bak uit uit, ongeacht de grootte van de bellen die door je scape gaan.

CO2 niveau controleren mbv de pH drop methode:

- neem, voordat het licht aangaat, een kop aquariumwater en laat deze 24 uur staan (deze word nu 24 uur 'ontgast')
- bepaal na deze 24 uur de pH (liefst met een geijkte pH pen)
- bepaal vervolgens een kwartier voordat het licht aangaat de pH in de bak
- de pH in je bak moet nu 1.0 lager zijn dan de pH in je kopje: dan heb je 30 ppm CO2 in het water.
- er is een marge van 1.5 punten. Is de pH drop 1.2 dan zit je aan de max en moet je de CO2 iets terugschroeven
- is de pH drop 0.8 is dit te weinig en moet je CO2 iets opvoeren

Je bemerkt dat CO2 optimaal afstellen een lastige klus is. Wellicht het allermoeilijkste onderdeel. Deze manier van CO2 bepalen is een veel gebruikte methode onder aquascapers en ik raad je dit ook ten zeerste aan om te gaan gebruiken.

Mijn persoonlijke mening

Eigenlijk moet je de pH/KH referentiekaart maar vergeten. Het is veels te onbetrouwbaar.
Maak gebruik van meerdere drop checker als je 100% overtuigt bent van de juiste stroming in je scape. Deze werken in iedergeval  onafhankelijk van een eventuele KH of een pH-daling. Richt je op een '1 punts drop' als de lichten zijn aangegaan en dan ben je klaar. Heb je ook geen testkitjes meer nodig. En houdt daarbij goed je bewoners in de gaten.

edit:
dit voorbeeld heeft als uitgangspunt 30ppm CO2 omdat dit 'makkelijk' te realiseren is mbv een pH pen. Dat wil niet zeggen dat 30ppm de standaard target CO2 is. Misschien wil je maar 15ppm, of 20ppm in je water. Dan kan je nog steeds een pH profiel maken met bovenstaande informatie als referentie. Helaas ben je dan wel aangewezen op een goede betrouwbare KH test om de beoogde pH te gaan uitrekenen. En niet dat alkaliteit testje wat je in je testkoffer vind...

Maar feitelijk heb je helemaal niet zoveel CO2 nodig.
Het word wel vaak nagestreefd  omdat het voor veel mensen moeilijk te realiseren is om de CO2 geheel door hun scape heen te krijgen. Veelal het geval door veel deadspots, veroorzaakt door een complexe hardscape. Dat kan ook een goede redenzijn om 30ppm na te streven om toch overal genoeg CO2 te krijgen.

Maar het wel erg belangrijk dat je stroming goed op orde is! Ten eerste omdat het de voedingsstoffen en CO2 goed door het aquarium verdeeld.
En ten tweede, en dat is belangrijker,  omdat je zo de grenslaag of boundary layer op het blad verkleint. Deze grenslaag is een laag over het blad waar de stroming bijna nihil is. Met andere woorden;  dicht bij de blad wordt de stroming afgeremd door viscositeit (wrijving). Om CO2 op te nemen uit het water moet dus eerst die grenslaag overwonnen worden.
Hoe dikker die grenslaag, hoe moeilijker het dus voor de plant word. In de praktijk wil dit dus zeggen dat je met meer stroming ervoor zorgt dat de plant gemakkelijker de CO2 kan opnemen.

Copyright © TSPT.nl 2018  All right reserved



Ik ben Corné - Passioneel Aquascaper - Friskijker - Kennispartner - Crohntje - Shihan - Koffiezetter - Vleugje Zen - Verzameld geluk en Wijsheid