Alles over planten

Alg: een drama in je scape

Persoonlijk ben ik echt allergisch voor alg en ik bepaal ook altijd de kwaliteit van de scape
op de aanwezigheid van alg. Daardoor vindt ik dat een scape zoveel mogelijk algenvrij moet zijn.
Ze zijn lelijk, ze woekeren, verbruiken voeding, verruïneren je hele inrichting,
geven je handenvol met werk en kopzorgen en zijn totaal ongewenst.
Als iemand veel tijd en energie in een mooie scape steekt dan vind ik zichtbare algen een enorme afknapper.

Goed, laat ik duidelijk zijn: als je na een paar maanden nog steeds alg in je scape hebt doe je iets verkeerd. Punt.
Bereid je voor op het ontstaan van algen. Bij het opstarten hoort het er een beetje bij. Sommigen hebben geluk, anderen hebben pech omdat elke bak verschillend is.
Je krijgt bijna altijd last van bruine (opstart)alg. Dat heeft meestal te maken met de silicaten die in het leidingwater zitten. Meestal verdwijnen deze vanzelf na verloop van tijd. Raak dus niet gelijk in paniek en denk niet direct dat je iets verkeerd doet, maar heb wat geduld en vertrouwen. Als je werkt met goede producten en je laat de natuur haar werk doen, komt het bijna altijd vanzelf goed. Pas als je na 2 maanden nog steeds last hebt van algen, kun je gaan zoeken naar de eventuele oorzaken. Maar eerst de voorgeschreven waterverversingen doen en de natuur maar even haar gang laten gaan. Alg is altijd een signaal dat er ergens iets tekort van is in je water. Te weing voeding, te weinig CO2, te weing circulatie, te weinig onderhoud en te zelfs te weinig planten geven een verhoogd risico op alg.

 
De EI methode gebruiken in een bak met erg weinig planten geeft toch veel ruimte voor instabiliteit. Als alg eenmaal
de kop op steekt dan heb je veel problemen als je water oververzadigd is met voedingsstoffen.
Aan de nadere kant;  als je te weinig voeding doseert op bak met een bezetting van >80% gaan de planten verhongeren en sterk in kwaliteit achteruit wat ook weer alg in de hand werkt.
Je moet zoveel mogelijk maatregelen treffen om geen, of zo weinig mogelijk, alg te laten ontwikkelen in je bak.
Hoe meer jij van die maatregelen afwijkt hoe meer kans jij maakt op alg. En als de alg zich eenmaal gaat ontwikkelen moet je alle zeilen bijzetten om dit tegen te gaan.

Preventief en bij de opstart:
- houd je bak schoon
- zorg voor de juiste waterverplaatsing en/of stroming
- zorg voor genoeg filtermateriaal, zeker in de opstartfase
- zorg voor genoeg planten in de opstartfase. Het liefst snelgroeiers die je er eventueel later kan verwijderen
- start met gedimd licht en bouw dit gedurende 6 weken op naar normaal (intensiteit en tijdsduur)
- dagelijks bemesten ipv wekelijks
- bij aquasoil de 1e maand de helft van je dosering voeding en houd je aan de voorgeschreven waterwissels
- gebruik van CO2 is niet noodzakelijk, maar wel een pré
- gebruik bij veel licht (high tech) niet dagelijks standaard een CO2 vervanger zoals EasyCarbo: alleen bij het onstaan van alg!

Er zijn veel soorten alg en ik heb er voor gekozen om er maar een enkele te beschrijven. Ik ga ze niet allemaal beschrijven hoe je ze moet gaan bestrijden. Daar veel betere en gespecialiseerde sites voor te vinden. Maar toch een klein aantal bevindingen:

Puntalg:
De zachte variant: Green Dust Algae of GDA;
Dit is een alg die vooral aanwezig is in aquaria met veel licht.Typisch groene plekken die een stofachtige laag vormen op het glas en de hardscape.  Dit type algen groeit meestal niet op planten. De exacte oorsprong van dit type algen is niet echt bekend Het is een type zoösporen die bestaat uit individuele cellen die in staat zijn om zelfstandig te bewegen. Het wordt voornamelijk veroorzaakt door lage CO2-niveaus en lage voedingsstoffen. Vaker te zien in opstartende aquaria of bij bakken waarvan de balans is verstoort. Ruitenschrapers zijn geen goede oplossing, omdat de cellen gaan drijven in het water na enige tijd opnieuw aan harde oppervlakken zullen vastgroeien.
De aanpak: je moet deze algen 10-20 dagen lang ongestoord laten groeien! Het vormt een dikke groene laag die in grote delen
kan worden verwijderd (uitgezogen) en als de oorzaak is verholpen (lage CO2-niveaus en lage voedingsstoffen) komt het later niet meer terug.

De harde variant: Green Spot Algae / GSA:
Dit zijn de kleine ronde plekjes op harde oppervlakken - het meest zichtbaar op het glas. Het verschijnt ook op langzaam groeiende planten,  meestal de Anubias-soorten. Het is een alg die je ook in goede gezonde aquaria tegenkomt. Het houdt van sterke verlichting en komt tevoorschijn wanneer de fosfaat- en / of CO2-niveaus net even te laag zijn. Het is moeilijk te verwijderen, dus algeneters blijven hier van af. De Nerite slak en zijn familie zullen een klein gedeelte ervan verwijderen - maar is niet erg efficiënt.
Gebruik een algenschraper om het uit het glas te verwijderen en de langzaam groeiende planten die weinig licht verdragen in schaduwrijke gebieden opnieuw aan te planten. Bij medium-light aquariums moet u letten op regelmatige waterverversingen en efficiënte filtratie. Zorg ook de de verlichting is afgestemt op de voeding en CO2. (of andersom natuurlijk)  Omdat het meestal wordt veroorzaakt door een tekort aan fosfaat (PO4), moet je beginnen met het toevoegen van meer fosfaat om de belangrijkste oorzaak van deze alg aan te pakken

Blauwalg (BGA) word veroorzaakt door te lage stikstofniveaus, ammoniakpieken en vuil substraat of filter. Blauwalgen zijn in feite fotosynthese van bacteriën. Er zijn veel soorten die in het aquarium kunnen verschijnen. Sommigen van hen zullen gedijen in bodem met een hoge stikstof-niveau met ontbindende organische stoffen, andere soorten kunnen verschijnen in volledig stikstofvrije omgevingen. De meest voorkomende zijn blauwgroen, grijs of zwart gekleurde typen die een plakaat vormen op het bodem en planten. Deze plakaat kan gemakkelijk worden weggezogen met een slang tijdens waterverversing, maar zal meestal weer verschijnen als u de oorzaak niet aanpakt.
Het verschijnt ook vaak tussen het glas en het substraat of de planten - aan de onderkant van je bak.
Als het eenmaal is verschenen, zal het zich snel verspreiden en gevaarlijk worden voor het ecosysteem. Deze alg wordt ook gekenmerkt door een slechte geur rondom je bak en als je het tussen je vingers wrijft. De blauwe algen kunnen gifstoffen produceren die de vissen en planten kunnen doden, dus hun verspreiding moet snel worden gestopt.
Een black-out helpt als symptoombehandeling, en als de uitbraak te erg word moeten we als uiterste middel antibiotica gebruiken. Omdat we hier te maken hebben met bacteriën is bestrijden met antibiotica een mogelijke oplossing.
Je zou eerst Bactopur Plus kunnen gebruiken wat eigenlijk bedoeld is bij bacteriele infecties bij vissen. Maar is ook zeer effectief tegen blauwalg!
Is de blauwalg heel ernstig dan is het laatste redmiddel Erytromycine-antibiotica (poedervorm), maar dat zal ook de nitrificerende bacteriën in het substraat en het filter kapot maken!  Dit is een drastische maatregel.
Als je hiervoor ervoor kiest  moet je zorgvuldig naar de nitraatbalans kijken en proberen om uw filter en substraat opnieuw te koloniseren met
filterbacteriënadditieven. Als de BGA nog enigzins beperkt voorkomt, kun je proberen deze te verwijderen met regelmatige waterverversingen en met behulp van snelgroeiende stengelplanten. Als er sprake is van blauwalg zijn meestal ook de NO3 waarde onvoldoende in de bak.


Als je een nieuwe scape maakt ziet je soms dat de blaadjes onder het stof zitten, net of ze vuil zijn.  9 van de 10x zijn dit bruine algen (diatomen). Normaal gezien verdwijnen die na een tijdje (kan tot 3 maanden duren) vanzelf. De erg bruine blaadjes verwijderen als ze erg aangetast zijn, of ze afstoffen met je vingers of met een kleine borstel.
Als de waterwaardes goed zijn, kunnen er wat otto's ingezet worden. Deze lusten graag deze diatomen. Oorzaak zijn de silicaten die zich in het leidingwater bevinden en/of een slechte zuurstofhouding in en op de bodem.

Het lastige van alg is; hoe beter de alg zich in je bak ontwikkeld des te slechter de planten gaan groeien.
Als je planten gaan krengen gaat de alg daar dankbaar gebruik van maken. De kans is daardoor groot dat je in een vicieuze cirkel komt. Daarom is preventie erg belangrijk. De wekelijkse waterwissels, het schoonhouden van je bak, schoonmaken van je ruiten (ook al zie je niets: altijd wekelijks een doekje erover heen), de juiste CO2 afstelling, juiste stroming in de scape en niet teveel licht zijn essentieel om alg tegen te gaan.

De BIO-film
Een biofilm op het water is een volledig natuurlijk proces en heeft eigenlijk een wetenschappelijke naam, de "neuston".
En eigenlijk is het een signaal dat er iets niet in orde is. Dit kan zijn een pas opgestarte bak, teveel licht, te weinig CO2, te weinig voedingsstoffen, te weinig zuurstof of een ijzer tekort. Of een combinatie van deze.
Planten lekken de hele tijd suikers en andere koolhydraten in de waterkolom. En hoe slechter de conditie van de plant hoe meer deze dat gaat doen. Elke bak gaat een biofilm ontwikkelen die niet alleen bestaat uit koolhydraten, maar ook uit eiwitten en vetzuren (lipiden).

In een bak kan je eigenlijk altijd een dunne biofilm verwachten. De opbouw van deze laag is een natuurlijk onderdeel van het metabole afval  geproduceerd door flora en fauna. Als de bak gezond is, wordt deze normale hoeveelheid gemakkelijk gecontroleerd door verstoring van het oppervlak. Het veranderen van de positie van de filteruitlaat om het oppervlak te verstoren (maar niet te breken) kan dit in toom houden. Wanneer de dikte van de biofilm echter te groot wordt, kan dit een aanwijzing zijn dat de planten niet gezond zijn.
Ongezonde planten verzuren grotere hoeveelheden koolhydraten, eiwitten en lipiden als ze stress hebben, dus dit is een aanwijzing dat de verlichting te hoog is voor het niveau van voedingsstoffen, CO2 of stroomverdeling die wordt toegediend. Dit kan trouwens net zo gemakkelijk gebeuren in een bak zonder CO2. Planten scheiden namelijk van nature koolhydraten en lipiden af in de waterkolom als onderdeel van hun natuurlijke metabolische processen. Dus het is feitelijk een teveel van organisch afval, en hoe hoger het licht / CO2 hoe meer afval wordt geproduceerd. Als er helemaal geen beweging van het oppervlak zou zijn, krijg je vanzelf een dikkere filmlaag.

Als de opname van voedingsstoffen slecht of inefficiënt is, raken de planten gestrest en ongezond. Wanneer dit gebeurt, wordt de uitstoot van lipiden en organisch afval ongecontroleerd (denk aan diarree of braken). Lipiden zijn de basis bouwsteen van vetten en oliën, dus afgifte van dit product resulteert in de olieachtige film. Ontbindende koolhydraten en sommige eiwitten veroorzaken een ander soorten afval, zoals de bruine, naar detritus lijkende zwevende deeltjes. Bacteriën en algen voeden zich vaak hiermee omdat het veel koolstof bevat.

Hoge filtratie en/ of hoge circulatie van het water is belangrijk - niet alleen voor het opbreken van de oppervlaktefilm, maar voor het verspreiden van voedingsstoffen en CO2. Maar als de filmlaag te hardnekkig word moet je planten meer voedingsstoffen geven dan nu het geval is. Hetzelfde voor de CO2. De planten zullen dan stoppen met  de uitstoot van organisch afval of zal naar een redelijk niveau worden verlaagd..

Probeer eens te roeren in de biofilm: als het stuk gaat dan  is het bacterieel en vaak gerelateerd aan ijzertekort. En als het onmiddellijk terugkeertnaar een 'gesloten vorm' dan is het op olie gebaseerd en kan meer te doen hebben met lipiden en uitstoot van groeiende planten en/ of oliën uit gedroogd visvoer.

Oorzaken van alg:
Om even een fabeltje uit de wereld te helpen:
van teveel voedingstoffen in je scape krijg je géén alg! Hieronder een opsomming van het ontstaan van alg of gecombineerde factoren hiervan:

- teveel licht = dit is de belangrijkste oorzaak
- te weinig voedingstoffen in het water
- te weinig plantmassa
- als je planten in slechte conditie zijn - zijn ze kwetsbaar
- teveel NH3 (ammoniak)
- teveel schommelingen in CO2
- te weinig CO2
- slechte circulatie van waterstroom in je bak : je moet deadspots voorkomen
- slecht onderhouden filter
- verstoring van de bodemcultuur (omwoelen van het substraat)
- teveel silcaten in het water (bruinalg in nieuwe bakken)
- slecht en achterstallig onderhoud

Het is een feit dat o.a. NH3 altijd een trigger is voor alg. Oorzaak van teveel NH3 is wanneer ammonia niet kan worden omgezet naar nitriet (NO2). En de reden waarom de nitrificerende bacteriën hun werk niet meer doen is veelal een tekort aan zuurstof in en rondom de bodem. Daarom is het zo belangrijk dat je bodem een goede circulatie heeft waardoor voedingsstoffen, CO2 en zuurstof kunnen worden aangevuld. Dit is belangrijk voor zowel de planten als voor de bacteriën.

Mogelijke plossingen:
- Meer CO2 en meer voeding en daarbij minder licht = uiterst effectief!
- groene alg: (op stenen) een verhoging van fosfaat helpt goed
- veel waterwissels - bij erge uitbraak tot wel 80 tot 90%
- minder uren licht geven - naar 6 uur per dag
- extra drijfplanten toevoegen of snelle groeiers
- watertest uitvoeren om te zien wat er teveel/ te weinig in zit
- constante CO2 level aanhouden
- easycarbo toevoegen - liefst geen ander chemisch middel
- stug de normale verzorging vol te houden
- zoveel mogelijk alg verwijderen, met een tandenstokertje of tandenborstel
- Amano garnalen toevoegen of Otocinclus vittatus/ Otocinclus affinis
- Probeer wat KH2PO4 in een oplossing van 2-3ppm per week toe te voegen
- geduld is ook een goed middel tegen algen

Blauw maanlicht boven je bak?
Algen maken met minimale hoeveelheid licht nog steeds gebruik van  fotosynthese, dit in tegenstelling tot planten. Deze stoppen al hun fotosynthetische activiteit als het licht onder een bepaalde hoeveelheid komt.
Het kleine beetje licht dat word gegeven door  de 'nachtbelichting' is niet genoeg voor de planten op te groeien maar wel genoeg voor alg om zich verder te ontwikkelen in je bak. Ik begrijp trouwens toch niet waarom mensen in de avond een zwak blauw licht boven hun bak activeren wat helemaal niet natuur getrouw is, want maanlicht is helemaal niet blauw... 

Easycarbo kuur

Bij de waterwissel het water laten dalen tot onder die alg. Dan met een fijne borstel de alg insmeren met easycarbo. (neem een bakje met de maximale hoeveelheid carbo voor je scape en doop daar de borstel in - gebruik niet meer!)
Vijf minuutjes wachten en dan pas de bak terug vullen met water.
Na een dag zal die alg verkleuren en afsterven. Werkt ook goed op stenen als je deze eruit kan halen insmeren, even wachten en terug erin. Niet afspoelen.  Als je 2x de maximale dosis heb gegeven dan moet je stoppen met de kuur. Anders krijg je teveel easycarbo in het water. Wel oplettendheid geboden want sommige planten en mossoorten overleven zo'n kuur niet.

Algen kunnen ook resistent worden voor de werkzame stof van Easy Carbo: glutharine, zeker bij langdurige dosering!
De meeste alg problemen zijn niet gerelateerd aan je voeding als je de EI gebruikt. Het komt vaak door onstabiele CO2 waarden en/of een slechte verspreiding hiervan in je bak. Slecht filteronderhoud en slecht onderhoud in het algemeen zijn 'triggers' voor alg en natuurlijk teveel en te lang licht. Mocht je ondanks je correcte EI dosering toch last hebben van alg, dan is het raadzaam om een beetje de CO2 te verhogen en wat KH2PO4 (2 a 3 keer per week (2 ppm) toe te voegen.


Nogmaals: het is belangrijk te weten dat algengroei géén verband houd met een normale doseringsschema aan voeding. Hieronder de typische oorzaken bij het ontstaan van alg:

1. Slechte CO2-injectie methode
2. Slechte stroomverdeling binnen de bak
3. Slecht onderhoud, dat wil zeggen het niet schoonmaken filters of afval ophoping in de bak
4. Overvoeding
5. Uitzonderlijk veel verstoring van het substraat

Deze factoren hebben allemaal één ding gemeen - ze allemaal leiden tot ammoniak in de waterkolom.  In de punten 1. en 2. wordt ammoniak uitgestoten door de planten zelf als hun cellulaire structuur degradeert als gevolg van honger, waardoor niet alleen ammoniak, maar alle voedingsstoffen en organisch materiaal afgestoten worden. Dat is het moment waar diverse algen de plant gaan aanvallen. Hetzelfde gebeurt als er te weinig voedingsstoffen worden gedoseerd. Een signaal dat de cellen aan het degraderen zijn is als bijvoorbeeld bewoners - en dan met name garnalen- zich tegoed gaan doen aan planten.

In de punten 3 en 4 word ammoniak geproduceerd door de afbraak van deze organische bacterie culturen.  In punt 5 komt ammoniak in het water door het feit dat in de grond of substraat er miljarden bacteriën aanwezig zijn die verschillende vormen van stikstof in ammoniak omzetten, terwijl andere soorten bacteriën ammoniak omzetten in nitriet, terwijl weer anderen het nitriet in te zetten nitraat.

Het substraat is een wereld opzich, die bijdraagt aan de ecologie van de bak. Verstoring van het substraat, zoals door herbeplanting komen al deze bacterie culturen in de waterkolom. Ammoniak in combinatie met teveel licht veroorzaakt algenbloei.
Een onmiddellijke waterwissel gaat altijd vergezeld met een aanzienlijke verstoring van het substraat. In al deze gevallen is de concentratie van ammoniak, dat de algenbloei kan veroorzaken, veel lager dan kan worden gemeten met een ammoniak testkit. Als we succesvol met EI (of een doseringsschema voor die kwestie) willen zijn moet de mythe die ons vertelt dat de algen worden veroorzaakt door voedingsstoffen vergeten. Integendeel, algen zijn het gevolg van het ontbreken van voldoende voedingsstoffen in de waterkolom in combinatie met de 5 puntenlijst hierboven.

Samengevat. Een High Light scape onderhouden met strikte naleving van de hierboven besproken principes, geïnjecteerd met een hoge, stabiele levels van CO2 en voeding gedoseerd volgens de EI zorgt voor een plantvriendelijke omgeving, ongevoelig voor aanvallen van alg en zal de hobbyist belonen met prachtige kleuren en gezonde niveaus van groei.
bron: barreport



Volg mij op Instagram
Copyright © 2018 Cornelius  - TSPT.nl   -   All Rights Reserved

Ik ben Corné - Passioneel Aquascaper - Friskijker - Kennispartner - Crohntje - Shihan - Koffiezetter - Vleugje Zen - Verzameld geluk