Welkom bij de Small Planted Tank

The best source for aquascaping
Problemen met aquariumplanten: het aanpakken van problemen

Allereerst de 3 belangrijkste richtlijnen:
1) Als de bemesting in orde is en je hebt plantproblemen dan is bijna altijd gerelateerd aan CO2 gerelateerde zaken.
2) Als de bemesting in orde is en je hebt alg problemen is dit 9 van de 10x gerelateerd aan het licht.
3) Als de bemesting niet op orde en je hebt teveel licht dan heb je zowel plantproblemen als alg
Met deze 1e richtlijn kun je al grotendeels bepalen wat de de oorzaak is van slecht groeiende planten. En als je dat eenmaal weet kan je ook doelgericht aan een oplossing werken.  Als je voeding doseert volgens de EI methode dan kunnen voedingsproblemen (tekorten) niet ontstaan. Er vanuit gaande dat er wel netjes volgens de regels word gewerkt.
In de praktijk zie ik dat bijna alle problemen voortkomen uit een slechte CO2. In zowel het gehalte wat zich in het water bevind, de manier waarop het word opgelost en de manier waarop het word getransporteerd.

Heel vaak hoor ik mensen zeggen dat hun CO2 prima op orde is, en toch hebben ze last van problemen. De dropchecker is mooi geel/groen, de bemesting is op orde en testresultaten van het water geven geen verkeerde resultaten. We moeten één ding goed begrijpen:

planten liegen nooit en testresultaten zijn veelal onbetrouwbaar
Mensen realiseren zich niet dat een mooi geel/groene dropchecker alleen maar aangeeft dat er een bepaald (hoge) concentratie CO2 in de buurt van de dropchecker aanwezig is.  Maar wie zegt dat deze concentratie CO2 genoeg is voor het aangeboden licht wat je boven je scape hebt? Als je in de praktijk blijkt dat je (ondanks je groen gele dropchecker, last heb van alg is het niet zo slim om nog meer CO2 te gaan toevoegen. Het is een veel betere strategie om de intensiteit van de verlichting terug te brengen


Heel vaak lees ik op forums verslagen van scapers die vol overgave en scape gaan beginnen. Kosten noch moeite worden gespaard en alles word in detail beschreven hoe ze alles gaan opbouwen. En als dan eindelijk het moment is aangebroken dat de scape afgevult kan worden dan worden met veel trots de foto's gepresenteerd. De eerste paar weken ziet alles er nog prima uit, en zelfs de planten beginnen een beetje te groeien.

En dan worden de foto's minder in aantal, de berichtjes worden minder frequent, en nog wat later word het duidelijk dat de problemen hebben toegeslagen. Altijd lees je dezelfde opmerkingen: slechte groei, alg en het afsterven van de plantjes...
En dan komen de 'experts' aan het woord: je hebt te weinig CO2, je hebt de verkeerde voedingsstoffen en/of in de verkeerde verhouding, je gebruikt verkeerd licht, je filteropbouw is niet goed. En als hekkensluiter de meest kortzichtige opmerking die je maar kunt verzinnen; de driehoek Licht, Voeding en CO2 is niet in balans...

Je leest heel vaak deze opmerking als een antwoord op problemen. Maar in feite zijn zulke uitspraken nutteloos en dragen nooit bij tot  de oplossing van een probleem. Dan word er interessant vermeld dat je 'alles in de juiste verhoudingen' moet hebben. Ofwel alles moet in balans zijn. Maar men verteld nooit HOE je die balans kan realiseren. En als je daarom vraagt krijg je een onsamenhangend antwoord over licht, voeding en CO2. Dus dat zou betekenen dat je met de 3 bovengenoemde factoren net zolang moet gaan goochelen totdat je bak stabiel is.
Daarbij word ook wel eens vergeten dat een balans niet altijd 50/50 of 33/33/33 of 10:1 hoeft te zijn...

Ga mij maar eens uitleggen welke maatregelen je moet nemen om een balans te krijgen. Dit is voor de meest ervaren aqua scapers soms al een moeilijke opgave, laat staan voor iemand die op afstand wel even voor jou gaat bepalen wat goed en fout is. Dus alle goedbedoelde adviezen zijn meestal niet relevant voor jouw scape. Want niemand weet exact de biologische eigenschappen van jouw bak. Iedereen gebruikt zijn eigen bak als referentiekader en geeft advies gebaseerd op persoonlijke overtuiging/ ervaring ipv wetenschappelijk aantoonbare feiten.



De overgang van de 'bovenwatervorm' naar de 'onderwatervorm' kan wel eens heel anders uitpakken dan je verwacht.
Als je een bak opstart is het belangrijk om deze stabiel te krijgen. Maar daar zitten toch wat 'haken en ogen' aan. Want wanneer bepaal je dat een bak stabiel is? Iedergeval niet als je geen NO2 meer meet. Dan is het weliswaar veilig om vissen in je scape te brengen; het wil niet zeggen dat je aquascape stabiel is.
Een stabiele scape is het stadium waarin goede plantengroei is bereikt
en er voldoende gezonde plantmassa aanwezig is om alg tegen te gaan.

Gaten in planten: een tekort in voeding of vreetschade door je bewoners?

Soms zie je een verval in de planten en er ontstaan gaten in het blad of gedeelte van het bladgroen verdwijnen simpelweg. Dan rijst de vraag; hoe komt dit? Het lijkt er verdacht veel op dat vissen en/of garnalen vreetschade hebben aangebracht. Maar is dat wel zo?

Om een misverstand uit de wereld te halen: als een plant/blad gezond is zullen je bewoners er vanaf blijven. Echte vraatschade van een blad komt alleen voor als de plant/ blad ongezond is en 1e tekenen van verval zich gaan voordoen. En dat verval hoeft in 1e instantie niet zichtbaar re zijn. Als de plant tekorten heeft in voeding (m.a.w. als er meer licht word aangeboden dan de plant water en koolstofdioxide kan omzetten) dan krijgt de plant een tekort in koolstof, wat weer leid tot andere tekorten. Welke tekort van een bepaald element dat is hangt af van het aanbod/ aanwezigheid is van voedingsstoffen in de bak = o.a Wet van Liebig of MHL theorie)

Als de opname van voedingsstoffen slecht of inefficiënt is gaat de plant in verval en daarmee krijg je een uitstoot van lipiden en organisch afval. Lipiden die uit zwakke bladcellen lekken zijn de basisbouwstenen van vetten en oliën wat voor sommige vissen en/of garnalen als voedingsbron word gezien. Dus resulteert dit in vraatschade. Als je daarbij vissen in je bak hebt die je te weinig groenvoer geeft gaan ze zich snel tegoed doen aan de planten die 'in slechte conditie' verkeren.
Slechte groeiende planten laten ontbindende koolhydraten en sommige soorten eiwitten los en veroorzaken daarmee een ander soorten afval, zoals de bruine, naar detritus lijkende zwevende deeltjes. Bacteriën en algen voeden zich vaak hiermee omdat het veel koolstof bevat. Daarom gaan slecht groeiende planten en alg samen vaak hand-in-hand.

Dus deze theorie impliceert dat plantengroei word beperkt door 1e instantie altijd eerst een koolstoftekort. Dit kan in sommige worden gecompenseerd door in 1e instantie extra stikstof toe te voegen. Omdat planten ongeveer 10x de hoeveelheid stikstof (N) en kalium (K) nodig hebben in vergelijking met fosfaat (P). En 3x keer meer fosfaat dan alle andere elementen die nodig zijn voor de plant) is het meest waarschijnlijk dat er meestal een tekort is van Nitraat of Kalium.


Plantvariëteiten met harder blad  zoals bepaalde soorten Anubiassen, Sagittaria, Crypto's, Microsorum en Aponogeton soorten zijn onaantrekkelijk voor plantetende vissen omdat ze simpelweg veels te hard blad hebben. Vind je daarin gaten dan heb je zonder twijfel te maken met een voedingstekort.

Oplossen van problemen: vraag om advies!
Als je een hardnekkig probleem krijgt moet je de strategie aanpassen. Een veelgemaakte valkuil is dat men tegen een probleem aanloopt en deze niet correct oplost omdat men alleen de symptomen bestrijd.
Bijvoorbeeld; je denkt dat de planten niet goed groeien omdat je licht niet goed is. Veel mensen vervangen dan de lichtbron voor een duurdere, al dan niet met controller, ander spectrum e.d. Maar, heel vaak lukt het dan ook niet goed.
Of de plantjes groeien slecht en dat komt, denken ze, door te weinig voeding. Ze gaat de voeding omhoog schroeven en de plantjes gaan nog slechter groeien. Of je hebt net de 1e snoei gedaan, en je denkt: de planten hebben nu een opdonder gehad, dus ga ik ze maar eens extra verwennen door extra CO2 en extra voeding. Want hoe beter de groeiomstandigheden, hoe sneller ze herstellen... Niet dus...

Elke verandering. Hoe klein deze ook is, kan het begin zijn van veel ellende..!
Zeker als je niet precies weet wat je doet en waarom je dat doet. Nou, schrik niet, dit hoort er allemaal bij. Je moet ervaring opbouwen en dat gaat alleen met vallen en opstaan. Geen elke scape is hetzelfde. Je hebt altijd te maken met variabelen. Wat bij een ander goed werkt kan een ramp worden voor jou!
Als je hulp nodig hebt zou ik je aanraden lid te worden voor een aquascape forum. Er zijn een aantal goede forum te vinden. En daar kun je dan je vraag stellen - als je het antwoord nog niet gevonden hebt. En als je dan een vraag stelt; doe het dan goed.

Ik las een tijdje terug een vraag op een forum die ik als voorbeeld gebruik, zoals het dus niet moet:

Hallo ik mijn aquarium overnieuw opgebouwd
Maar het loopt nog niet helemaal goed.
Op mijn hout komt alg en de plantjes groeien nog niet lekker
Ik heb geen verwarming erin zitten kan dat een reden zijn voor mindere groei?
Ik voeg soms profito toe
Ik hoop op een paar goeie tips

Een stukje beeldspraak:
Hallo ik heb mijn auto overnieuw opgebouwd
Maar het loopt nog niet helemaal goed.
Op mijn motorblok ligt olie en hij rijd nog niet lekker
Ik heb geen verwarming erin zitten kan dat een reden zijn dat ie het niet goed doet?
Ik voeg soms benzine toe
Ik hoop op een paar goeie tips

Kijk, ook al is iemand een perfect automonteur; met deze info kan die helemaal niets. Er zijn duizend-en-één dingen die bepalen of een auto goed rijd of niet...  Hetzelfde geld voor aquascaping. Als je een vraag stelt geef dan de specificaties van je scape. Met deze informatie kunnen mensen veel beter de situatie bepalen en je een beter advies geven. Vermeld dus altijd de volgende informatie:
Hoe groot is je bak?
Welke pomp en capaciteit p/uur?
Welk filtermateriaal en hoe vaak maak je deze schoon?
Wat voor bodem gebruik je?
Hoe lang draait het aquarium?
Wat voor soort licht heb je? Hoeveel watt / lumen / par?
Wat is de belichtingstijd?
Wat voor voeding geef je en hoe en wanneer en hoe vaak?
Wat zijn je waterwaardes : pH, KH, GH, PO4, NO3, NO2, Fe, K, etc?
Hoe meet je die, en op welk tijdsstip van de dag/week?
Gebruik je CO2? Hoeveel, op welke manier en hoe heb je dat gemeten?
Wat is je planten- en je vis bezetting?
Hoe is je onderhoudschema?
Doe je waterwissels, zo ja; hoeveel % en wanneer?
En plaats een overzichtsfoto van je bak
Met deze informatie kunnen mensen veel beter de situatie bepalen en je een beter advies geven. En dan kan je stapsgewijs een probleem oplossen. En zo word je steeds een betere scaper en krijg je steeds meer plezier in de hobby.
Zorg ook dat je slecht 1 mogelijke oplossing per keer uitvoert, en geen 10 dingen tegelijkertijd. Je weet namelijk daarna nooit welke handeling (oplossing) het is geweest dat er voor heeft gezorgd dat het probleem heeft opgelost.
Doe iets om het probleem aan te pakken en wacht daarna dus een paar weken of te zien of het ook het beoogde effect heeft gehad.

Tot slot: mocht je advies gaan vragen dan is een forum wellicht de beste optie. Ervaring leert dat de gemiddelde verkoper in een dierenspeciaalzaak erg hulpvaardig kunnen zijn, maar helaas ontbreekt het bijna altijd aan de juiste kennis over aquascapen.
Maar ook aan een forum kunnen nadelen kleven. En dat je heel vaal tegenstrijdig advies krijg van verschillende mensen. Logisch, zoals ik al eerder heb aangegeven; er zijn meerdere spreekwoordelijke Wegen naar Rome. Ik wil wel 1 belangrijke tip meegeven.

Voordat je een goedbedoeld advies gaat overnemen; kijk eerst eens in het fotoalbum van diegene waarvan je advies krijgt. Als je daar scapes ziet staan die daadwerkelijk prachtig zijn zal de persoon in kwestie ongetwijfeld weten waarover die spreekt. Heeft ie dat niet (en dat komt helaas vaker voor dan je denkt); dan moet je het advies maar naast je neer leggen. De ervaring leert dat de grootste roeptoeters meestal de slechtse kwaliteit planten hebben.

De valkuil
wat mensen zich niet goed realiseren is dat de allerkleinste verandering gevolgen kan hebben in je bak. Dat kan zowel positief als negatief zijn.
Het resultaat van die veranderingen zijn in sommige gevallen al naar een paar uur zichtbaar, andere pas na een maand. Als men dan een probleem probeert op te lossen is het vaak, in de praktijk,  dat men hier niet genoeg tijd voor neemt. Men komt vaak in een cyclus dat men een verandering maakt ; geen resultaat ziet en dan gaat de volgende aanpassing maken.
Net zolang tot men een bevredigend resultaat krijgt en men denkt het probleem opgelost te hebben.
De valkuil hierbij is dat men de laatst gemaakte ingreep/ oplossing aanwijst terwijl de daadwerkelijke oplossing van het probleem al eerder is gemaakt... En dan schuilt ook het gevaar dat men het verkeerde advies gaat geven bij mensen met dezelfde problemen in hun scape.

Een andere valkuil waar veel mensen in trappen is de aaname dat het spectrum van een lichtbron boven water dezelfde zou zijn als een spectrum onder water. Dat is simpelweg niet waar. Want het spectrum boven water is heel wat anders dan onderwater-lichtspectrum. Het spectrum word verstrooit als het word 'afgebogen' door watermoleculen. Dit is ook de voornaamste de reden dat wanneer licht door water reist, bepaalde kleuren licht selectief minder worden en/of uitdoven, terwijl andere kleuren juist worden doorgelaten, gevormd en zelfs opschuiven naar een ander absorptiespectrum.
Er worden vaak vergelijkingen gemaakt met productie resultaten vanuit de Land- en Tuinbouw. Of er worden referentiekaders gebruikt vanuit onderzoek wat gedaan is door de Land- en Tuinbouw. Maar als je deze vergelijkingen gaat doorvoeren naar de onderwaterwereld kan je wel eens tot hele afwijkende resultaten komen. Dit is niet alleen van toepassing op belichting, maar zeker ook op plantbemesting!

Ik ben Corné - Passioneel Aquascaper - Friskijker - Kennispartner - Crohntje - Shihan - Koffiezetter - Vleugje Zen - Verzameld geluk

Copyright © 2018 Cornelius  - TSPT.nl   -   All Rights Reserved