Welkom bij de Small Planted Tank

The best source for aquascaping
Aquasoil - Een voedingsbodem is wat anders dan een aquasoil..!

Als je naar de 'professionals' kijkt (de mensen die in de prijzen vallen op internationale aquascapingswedstrijden) maken ze bijna allemaal gebruik van een aquasoil. En dat doen ze niet voor niets. Zeker in het begin, of bij de start van een nieuw aquarium, halen de planten hun voeding ook uit de bodem. Dit is ook door vele proefnemingen bewezen. Dus met een soil biedt je de meststoffen aan via de waterkolom èn vanuit de bodem. Dit is de meest effectieve manier. De plant kiest altijd voor de makkelijkste manier om voeding op te nemen.

Maar laten we eerst de aquasoil eens nader bekijken. Alhoewel er erg veel aanbod is van substraatkeuzes is er eigenlijk niet veel verschil onderling.  Mensen worden vaak misleid door slimme marketingtrucs en zijn daardoor verward; omdat ze de basisinformatie ontbreekt.
Vrijwel alle zogenaamde aquarium-bodems zijn gemaakt van een soort klei. Het zal ofwel een harde klei of een zachte klei zijn. De reden hiervoor is dat klei het vermogen heeft om voedingsstoffen uit de omgeving op te nemen en op te slaan zodat dit gedoseerd aan de plantenwortels kan worden afgegeven. Klei is negatief geladen en gaan dus positief geladen ionen aantrekken en dat zijn... voedingsstoffen..
Zelfs zand heeft het (hetzij erg beperkte) vermogen om deze overdracht uit te voeren, terwijl grind, kiezels en synthetische aquariumbodems dit vermogen juist niet hebben. Ze bevatten namelijk geen klei.


Dit vermogen wordt aangeduid als het 'kationen uitwisselingsvermogen' (CEC). Deze werking functioneert op basis van van-der-Waals-krachten, wat in essentie een elektrostatische kracht is, vergelijkbaar met het fenomeen waarbij een kam, die door je haar is geborsteld, in staat zal zijn om op kleine stukjes papier vast te houden. Die aantrekkingskracht wordt "adsorptie" genoemd in tegenstelling tot absorptie.

Alle soorten aquariumbodems kunnen daarom worden ingedeeld in slechts 5 categorieën:

Categorie 0: grind, kiezel en zand. Deze hebben weinig tot geen vermogen om voedingstoffen op te slaan
Categorie 1: zijn in principe inerte klei (gebakken of gedroogd) met een hoge CEC.
Categorie 2: inerte klei geïmpregneerd met kleine hoeveelheden micro-nutriens zoals ijzer en magnesium.
Categorie 3: klei geïmpregneerd en behandeld met macro-nutriënten (NPK), micro-nutriënten en turf
categorie 4: Organische stoffen (turf, leem e.d.) die onderop een andere (meestal inerte) substraat worden gebruikt
Categorie 5: tuinaarde/ potgrond/ kompost

De Akadama korrels en bv. Manando zijn van categorie 1 en zelfs sommige kattebakvulling (LINK) kan worden gebruikt als basis voor een aqua bodem! De CaribSea producten zijn categorie 2. De top aquasoil producten zoals die van ADA, Tropica, Colombo, Dennerle, en Seachem zijn categorie 3. Categorie 4 werd vroeger vaak gebruikt als basis voor een voedingsbodem en werd verder aangevuld met grind of filterzand. En categorie 5 word feitelijk alleen gebruikt in het emersed (het boven water) opkweken van aquariumplanten.


Links een bodem met standaard grind en rechts een bodem van  kattebakvulling
Bijna alle planten nemen voeding van zowel de waterkolom als vanuit de bodem. Daarom zijn we vrij om de locatie van voedingsstoffen zelf te bepalen. Bij planten die hun voeding uit de bodem halen worden òf in een soil geplant òf er word externe voeding toegevoegd in de vorm van tabletten oid. Het is ook mogelijk om voedingstabletten/ capsules in een aquasoil te plaatsen.
Het meest ideale is natuurlijk het aanbod van voedingsstoffen vanuit beide locaties, maar elke keuze heeft zijn eigen voor- en nadelen.

Een groot voordeel is de beschreven werkwijze van de soil; voedingsstoffen worden opgenomen door de de soil en later weer langzaam afgegeven. Daarbij werkt de aquasoil pH verlagend wat weer erg gunstig is voor de plantengroei en de CO2 toevoeging. Je hoeft immers minder CO2 toe te voegen om aan het gewenste ppm (parts per million) te komen.
Een nadeel van een soil is dat na verloop van tijd dezwe haar kationen uitwisselingsvermogen gaat verliezen. De structuur van de soil gaat uiteenvallen wat resulteert in een stofvorming als er teveel in de bodem gewerkt word. Bij sommige goedkopere soils treed dit al op na 9 maanden. De duurdere soils kunnen daar integen wel 36 maanden meegaan. Maar zelfs dan kun je de voeding verder doseren via het waterkolom. Je zult alleen de dosis moeten aanpassen.
Na dit tijdsbestek moet er een keuze gemaakt worden: begin ik overnieuw met een scape of ga ik verder met een aangepaste voedingsmethode en plaats ik hier en daar een extra voedingstablet bij de wortels. (bij de planten die dit nodig hebben). Maar in de praktijk ken ik maar weinig scapers die 3 jaar lang dezelfde scape hebben. 

Voor aquariumhouders zijn er wellicht minder voordelen. De stuctuur voor de soil is voor sommige vissen te grof. En dan met name voor vissen die graag de bodem filteren op voeding. Dat kan resulteren in veel stofvorming. En de soil is bijna in alle gevallen pH verlagend waar je het visbestand moet op aanpassen.

EI concentreert zich op waterkolom dosering. Als je de EI methode gebruikt is de bodem keuze iets minder belangrijk. Maar er is wel een voorkeur voor categorie 1-2 en 3. Organisch stoffen en de CEC eigenschap van klei sedimenten zal uiteindelijk voedingsstoffen afgeven aan de bodem. Dit is goedkoop en erg effectief.
Methoden, zoals het ADA-systeem (categorie 3) zet een maximale nadruk op voeding vanuit de bodem en minimaliseren hiermee de waterkolom dosering. Dit is het meest effectief, maar is zeker niet goedkoop. Een ander voordeel is dat er veel minder kans bestaat op alg omdat de waterkolom, van de ADA methode, uit relatief 'arm' water bestaat. En alg word in de meeste gevallen gevoed vanuit het water en niet vanuit de bodem.

U ziet aan de afbeeldingen van diverse bodems dat er met elk soort bodem goede resultaten te behalen vallen. Maar het is daarbij wel erg belangrijk welke manier van voedingstoffen u gebruikt. Gelukkig zijn planten enorm flexibel waar ze voedsel opnemen, dus we kunnen "mix and-match", als we dat nodig achten. En daarbij bestaat feitelijk er geen 'goed of fout' in de manier hoe je bodem word ingericht. De keuze is persoonlijk en er zijn erg veel factoren die bepalen wat de uiteindelijke keuze is. Ik hoop dat deze informatie u enigszins verduidelijking geeft


Links een bodem van aquasoil en rechts een bodem van filterzand
Opsomming:

Een aquasoil komt in 2 variaties: een basis en een powder versie. De powder versie is feitelijk 'uitgevonden' om het beplanten van delicate tere flora (zoals bodembedekkers) makkelijker te maken en word eigenlijk allen gebruik als toplaag. En dan ook nog op plekken waar je het nodig hebt. De laag powder versie moet niet te dik zijn omdat een fijne structuur van de korrel het risico met zich meebrengt dat het een slechte doorstroming geeft. En een slechte doorstroming van de bodem geeft altijd problemen omdat er simpelweg te weinig zuurstof aanwezig is.

Het is normaal dat de KH en GH in het begin naar beneden gaat, komt door de cation exchange capacity (CEC) van het organisch materiaal en de klei in de bodem. Dat is ook één van de redenen dat je in het begin water ververst met gewoon kraanwater, dan gaat het wat stabiliseren
Het is erg belangrijk om je aan de voorgeschreven waterwissels houden. Daarna op wekelijkse basis een gedeelte van het water blijven verversen met RO water, desnoods met toevoeging van calcium en magnesium. De pH verlagende eigenschappen blijven hiermee langer actief als je (gedeeltelijk) osmose water gaat gebruiken.

In de opstartweken is het wel beter om met kraanwater te verversen. Dit om de pH van de bodem wat te doen stijgen omdat die anders wel eens te laag kan zijn voor een goede ontwikkeling van bacteriën.
Als je in de opstart met kraanwater ververst gaan b.v. de carbonaten reageren met de waterstofionen (H+) in je bodem, waardoor er een vrije plaats word gecreëerd omdat de H+ wegvalt.  Op deze vrij gekomen plaats gaat er zich een ander kation hechten, en de kans is groot dat het calcium of magnesium word. Dus als je met kraanwater ververst verlies je op deze manier zowel een deel van je KH en GH. Het grote nadeel hiervan is dat je hierdoor telkens waterstofionen verliest waardoor de pH dus stilaan zal gaan oplopen. En door dat stijgen gaan er ook van alle andere soorten voedingsstoffen verwisseld worden. Als je met osmose en GH+ ververst ga je dat verlies van H+ nauwelijks hebben en word er dus geen plaats vrijgemaakt voor b.v. calcium, waardoor je GH stabiel blijft.

Aquasoils nemen de eerste tijd veel voedingsstoffen op vanuit de waterkolom en dan met name fosfaat. Dat komt omdat het door de CEC werking. Het blijft "plakken" aan het ijzer en aluminium in de bodem.
De eerste tijd de bodem veel fosfaat opnemen todat de bodem echt verzadigd is. Dat is ook het moment dat je met normale dosering voeding kan gaan beginnen. Wil je de bodem sneller verzadigen zou je om de dag 2ppm kunnen toevoegen en dan d.m.v. watertesten bkijken wanneer het niet meer word opgenomen.

Je kan ook wat calciumcarbonaat bij de opbouw van de scape op  het glas strooien voordat de soil erin gaat. Normaal koop je daar een dure 'additives' voor, maar calciumcarbonaat doet eigenlijk hetzelfde.

Er zijn meerde varianten van ADA soil beschikbaar en in de oude ADA amazonia zit dubbel zoveel NH4 en NO3 in als de nieuwere versies
En tot slot: een soil is gewoon de beste manier om planten te laten groeien.

Copyright © TSPT.nl 2018  All right reserved



Ik ben Corné - Passioneel Aquascaper - Friskijker - Kennispartner - Crohntje - Shihan - Koffiezetter - Vleugje Zen - Verzameld geluk en Wijsheid